Każdy z nas pewnie niejednokrotnie słyszał pojęcie, jakim jest „pranie brudnych pieniędzy”. Jednak co to dokładnie oznacza? Co za to grozi? A także kto może być sprawcą tego typu przestępstwa? Na te pytania odpowiemy w dzisiejszym wpisie.
Obecnie pranie brudnych pieniędzy jest wielkim zagrożeniem na całym świecie. Nie ma legalnej definicji tego pojęcia. Jednak w doktrynie przyjmuje się, iż jest to nic innego, jak pewien sposób, w którym pewne osoby wprowadzają do obrotu gospodarczego pieniądze z nielegalnych źródeł. Sprawcy podejmują pewne czynności, które zmierzają do wprowadzenia takich środków. Na pozór takie transakcje wydają się legalne, lecz w rzeczywistości takie nie są. Co ciekawe, termin „pranie brudnych pieniędzy” wziął się od tego, iż w czasach prohibicji przestępcy zakładali na pozór legalne pralnie, aby wprowadzić do obrotu gospodarczego środki ze sprzedaży alkoholu.
Według k.k. sprawcą tego przestępstwa jest każdy „kto środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości, pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, przyjmuje, posiada, używa, przekazuje lub wywozi za granicę, ukrywa, dokonuje ich transferu lub konwersji, pomaga do przenoszenia ich własności lub posiadania albo podejmuje inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku”. Ponadto, są to również pracownicy lub działając w imieniu lub na rzecz banku, instytucji finansowej lub kredytowej lub innego podmiotu.
Przestępstwo to można popełnić na wiele sposób. Przyjmuje się kilka etapów tego procesu, są nimi: lokowanie, maskowanie i integracja. Nierzadko sprawcy popełniają to przestępstwo np. poprzez metodę na tzw. słupa. Oznacza to, że przestępcy namawiają osobę (często) w trudnej sytuacji finansowej, aby ta założyła firmę i rachunek bankowy. Wszelkie transakcje dokonują oni, natomiast „słup” nie ma zupełnie kontroli nad tym, co się dzieje, jednak dostaje za to wynagrodzenie. Kolejnym ze sposób jest dokonywanie pustych transakcji, które poparte są fałszywymi dokumentami np. umowami, fakturami. Pranie brudnych pieniędzy może dotyczyć np. cen transferowych. Występuje, gdy dwie działalności współpracujące ze sobą wystawiają faktury po znacznie zawyżonej lub obniżonej cenie.
Dowiedz się również, czym jest grupa zorganizowana i co grozi za udział w niej.
Kodeks karny przewiduje sankcje, jakie spotkają sprawcę tego przestępstwa. Według niego, kto popełnia tego typu przestępstwo, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Tej samej karze podlega również pracownik lub działający w imieniu lub na rzecz banku, instytucji finansowej. Jeśli popełniając dane przestępstwo, osoba działała w porozumieniu z innymi, wówczas kara wynosi od roku do 10 lat pozbawienia wolności. Ten, kto czynił przygotowania do tego przestępstwa, podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat. Natomiast osoba, która, w sposób dobrowolny ujawniła informacje dotyczące osób, jak i okoliczności jego popełnienia, jeżeli zapobiegło to popełnieniu innego przestępstwa nie podlega karze. A w sytuacji, gdy sprawca czynił też starania zmierzające do ujawnienia tych informacji i okoliczności, sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary.
Jednym z najistotniejszych dowodów w postępowaniu cywilnym jest dowód z zeznań świadków. Dzięki niemu sąd jest w stanie dokładnie ustalić stan faktyczny, jak i prawny danej sprawy. Co do zasady, nikt nie może odmówić składania zeznań. Jednak od tego istnieją pewne wyjątki, które przybliżone zostaną w niniejszym wpisie.
Przepisy kodeksu postępowania cywilnego jasno określają, kto może odmówić składania zeznań. Według niego odmówić składania zeznań mogą:
Jednak są to wyjątki od ogólnie przyjętej zasady, że nikt nie może odmówić składania zeznań. Taka możliwość nie przysługuje jednak osobom żyjącym w tzw. konkubinacie. Kodeks postępowania cywilnego stanowi również, iż odmowa zeznań nie jest dopuszczalna w sprawach o prawa stanu. Wyjątkiem są tu sprawy o rozwód. Co ciekawe, prawo do odmowy składania zeznań trwa również po ustaniu małżeństwa lub rozwiązaniu stosunku przysposobienia.
K.p.c. przewiduje również, że każdy ze świadków ma możliwość odmowy odpowiedzi na zadane pytanie, jeśli odpowiedź na pytanie mogłaby narazić tę osobę, bądź jej bliskich na odpowiedzialność karną hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeżeli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. Ustawodawca również uregulował sytuację, gdy duchowny otrzyma pewne informacje w trakcie spowiedzi. Wówczas, może on odmówić zeznań, ale tylko co do faktów, które zostały mu powierzone w trakcie tejże spowiedzi. Odmowa składania zeznań, a odmowa odpowiedzi na zadane pytanie są dwiema odrębnymi instytucjami. Jak przygotować się na przesłuchanie?
Bardzo racjonalna wydaje się możliwość, jaką zaproponował ustawodawca tj. odmowa składania zeznań tylko przez ściśle określone podmioty. Gdyby istniała taka możliwość w ogóle, wówczas wiele osób by z niej korzystało. Przez co materiał dowodowy w wielu sprawach byłby zdecydowanie mniej precyzyjny. Prawo odmowy składania zeznań jest dowolną decyzją każdego z podmiotów wymienionych w k.p.c. Odmówić składania zeznań można zarówno w formie pisemnej, jak i ustnie do protokołu. Jak bronić się przed fałszywymi zeznaniami?
Jeśli ktoś odmówi składnia zeznań, a odmowa ta będzie nieuzasadniona, wówczas sąd, po wysłuchaniu obecnych stron co do zasadności odmowy, skaże świadka na grzywnę. Środek ten jest obligatoryjny, jeśli wystąpi przyczyna wyżej podana.Sąd bada, czy okoliczności podane przez świadka i w ten sposób ocenia, czy jest to powód nieuzasadniony. Ponadto, aby zastosować tę sankcję, najpierw muszą zostać przesłuchane obecne strony.Grzywna wynosi wówczas do trzech tysięcy złotych, a ściąga się ją w drodze egzekucji sądowej. Wymierzona jest ona na rzecz Skarbu Państwa.
Drugą z konsekwencji odmowy składania zeznań jest areszt. Sąd ma prawo nakazać aresztowania danego świadka, jednak ma to charakter fakultatywny, a nie obowiązkowy. Czas aresztu nie może przekraczać 7 dni. Areszt może być uchylony w przypadku, gdy świadek jednak złoży zeznania bądź, jeśli sprawa została zakończona w instancji, w której dowód z tego świadka został dopuszczony. Sankcja ta może być zastosowana niezależnie od kary grzywny.
Dowiedz się, czym jest procedura przesłuchania świadka w drodze pomocy prawnej.
