Przełomowy wyrok TK w sprawie ulgi meldunkowej! Wspieranie obywateli w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych nie jest nowym zjawiskiem – różne formy tego wsparcia funkcjonowały w Polsce od lat. Jednym z mechanizmów była tzw. ulga meldunkowa, umożliwiająca uniknięcie wysokiego podatku przy sprzedaży mieszkania lub domu. Niestety, jej praktyczne stosowanie okazało się bardziej problematyczne niż sam obowiązek podatkowy, prowadząc do licznych nieporozumień. Sytuację tę zmienia najnowszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt SK 64/20.
Jak odzyskać zapłacony podatek? Czy przysługuje pełny zwrot? Jakie dokumenty będą potrzebne? Na te pytania odpowiadamy w poniższym artykule.
Ulga meldunkowa to forma zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT), obowiązująca w latach 2007–2008. Dotyczyła osób sprzedających nieruchomość (np. dom lub mieszkanie) przed upływem 5 lat od jej nabycia. Aby skorzystać z ulgi, podatnik musiał być zameldowany na pobyt stały w sprzedawanym lokalu przez co najmniej 12 miesięcy przed jego zbyciem.
Mimo uchylenia przepisów od 1 stycznia 2009 r., podatnicy spełniający warunki mogli korzystać z ulgi na zasadzie „praw nabytych”. Zwolnienie obejmowało przychody z odpłatnego zbycia:
Wielu podatników nie zdawało sobie jednak sprawy z dodatkowego obowiązku formalnego – złożenia w terminie 14 dni od dnia sprzedaży oświadczenia do urzędu skarbowego, że spełniają warunki do skorzystania z ulgi. Ten warunek – zawarty w dalszej części ustawy – stał się przyczyną licznych problemów. Doradztwo podatkowe online - w czym możemy pomóc?
W praktyce wielu podatników, mimo spełnienia warunku zameldowania, zostało wezwanych do zapłaty „zaległego” podatku. Organy podatkowe, w uzasadnieniu swojego stanowiska, powoływały się na brak formalnego oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia, ignorując rzeczywiste intencje ustawodawcy.
Wartość tych zobowiązań często była bardzo wysoka (bo prawie 1/5 wartości sprzedawanej nieruchomości!), a część podatników nie była w stanie udźwignąć tego obciążenia finansowego. Choć z czasem sądy administracyjne zaczęły przyznawać rację podatnikom, urzędy skarbowe konsekwentnie odmawiały wznowienia postępowań. Prowadziło to do absurdalnej sytuacji, w której nawet osoby działające zgodnie z celem ustawy były bezradne wobec stanowiska fiskusa.
Przełomowy okazał się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 lipca 2025 r., sygn. akt SK 64/20, w którym stwierdzono niekonstytucyjność przepisu wymagającego złożenia odrębnego oświadczenia o spełnieniu warunku, tj. poinformowania o minimum 12-miesiecznym zameldowaniu na pobyt stały w zbywanym lokalu mieszkalnym, celem skorzystania ze zwolnienia. Podkreślić należy, że wymóg ten był niejasny, rozproszony w ustawie i wprowadzał niepotrzebne komplikacje, godząc tym samym w zasadę zaufania obywatela do państwa. Choć wyrok jest jednoznaczny, fiskus nie składa broni. Aby odzyskać niesłusznie zapłacony podatek, należy zawnioskować o wznowienie postępowania podatkowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako nową okoliczność. Dodatkowe dokumenty nie są wymagane – urzędy skarbowe mają dostęp do danych meldunkowych potwierdzających spełnienie warunku. Gra jest warta świeczki, gdyż biorąc pod uwagę stanowisko Trybunału, możemy odzyskać całość zapłaconego niesłusznie podatku. Należy jednak się pospieszyć – ustawa pozwala na wznowienie postępowania podatkowego jedynie przez miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
W praktyce przy odzyskiwaniu zaangażowania prawnika, który będzie w stanie skutecznie reprezentować podatnika w kontaktach z urzędem i reagować na ewentualne opóźnienia lub próby odmowy może okazać się niezbędne. Jeśli zapłacili Państwo podatek mimo spełnienia warunku 12-miesięcznego zameldowania – zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Chowaniec. Pomożemy Państwu dochodzić należnego zwrotu od fiskusa!
