23 kwietnia 2026 r. TSUE wydał istotny wyrok dotyczący sankcji kredytu darmowego (SKD). Sprawa dotyczyła naliczania przez banki odsetek także od skredytowanych kosztów kredytu. Orzeczenie może mieć ogromne znaczenie dla tysięcy kredytobiorców posiadających kredyty konsumenckie. Coraz więcej sądów w Polsce kieruje też do TSUE kolejne pytania prejudycjalne dotyczące SKD.
Czego dotyczył wyrok TSUE z 23.04.2026?
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 dotyczył praktyki polegającej na naliczaniu przez bank odsetek nie tylko od kwoty faktycznie wypłaconej konsumentowi, ale również od kosztów kredytu skredytowanych przez bank – takich jak prowizje, opłaty czy składki ubezpieczeniowe.
TSUE analizował zgodność takiego mechanizmu z dyrektywą 2008/48/WE dotyczącą kredytu konsumenckiego. Trybunał wskazał, że przepisy unijne stoją na przeszkodzie praktyce polegającej na oprocentowaniu także tych kosztów, które stanowią element całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. W praktyce chodzi o sytuację, w której konsument nie otrzymuje fizycznie części środków do swojej dyspozycji, ponieważ bank przeznacza je np. na prowizję lub ubezpieczenie, ale mimo tego nalicza od tej kwoty dodatkowe odsetki przez cały okres kredytowania.
Wyrok TSUE wpisuje się w coraz bardziej restrykcyjne podejście do obowiązków informacyjnych banków oraz przejrzystości konstrukcji umów kredytowych. Jednocześnie w polskich sądach pojawiają się kolejne pytania prejudycjalne dotyczące sankcji kredytu darmowego, w tym pytania skierowane przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu (sprawa C-324/26). Dotyczą one m.in. niejasnych klauzul umownych, błędnego określania całkowitej kwoty kredytu oraz zakresu ochrony konsumenta w przypadku nieprecyzyjnych postanowień umowy.
Jakie ma on znaczenie dla kredytobiorców?
Wyrok TSUE może mieć bardzo duże znaczenie dla osób posiadających kredyty konsumenckie, zwłaszcza tam, gdzie bank naliczał odsetki również od skredytowanych kosztów kredytu.
W praktyce wielu kredytobiorców nie miało świadomości, że oprocentowaniem objęta jest nie tylko kwota realnie wypłacona, ale również prowizje czy inne koszty doliczane przez bank do kredytu. Tymczasem właśnie sposób przedstawienia tych elementów w umowie oraz ich zgodność z dyrektywą 2008/48/WE stają się obecnie przedmiotem intensywnej analizy sądów.
W przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów o kredycie konsumenckim konsument może powoływać się na tzw. sankcję kredytu darmowego. Oznacza to, że kredyt powinien zostać rozliczony bez odsetek i innych kosztów kredytowych, a konsument zwraca wyłącznie kapitał. Nie oznacza to jednak automatycznie, że każda umowa kredytowa daje podstawy do zastosowania SKD. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy – zarówno pod kątem treści umowy, jak i sposobu wyliczenia kosztów kredytu oraz obowiązków informacyjnych banku.
Rosnąca liczba pytań prejudycjalnych kierowanych do TSUE pokazuje jednak, że problem ma charakter systemowy, a orzecznictwo w sprawach SKD dynamicznie się rozwija.
SKD – pomoc prawna
Sprawy dotyczące sankcji kredytu darmowego należą obecnie do jednych z najdynamiczniej rozwijających się sporów przeciwko bankom. Kluczowe znaczenie ma prawidłowa analiza umowy kredytowej, w szczególności sposobu naliczania kosztów kredytu, konstrukcji oprocentowania oraz zakresu informacji przekazanych konsumentowi.
W Kancelarii Radców Prawnych Chowaniec analizujemy umowy kredytów konsumenckich pod kątem możliwości zastosowania sankcji kredytu darmowego oraz potencjalnych naruszeń przepisów dyrektywy 2008/48/WE i ustawy o kredycie konsumenckim.
Jeżeli posiadasz kredyt konsumencki i chcesz sprawdzić, czy bank prawidłowo naliczał koszty kredytu lub czy Twoja umowa może zawierać postanowienia dające podstawę do zastosowania SKD – zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Pomagamy zarówno na etapie analizy umowy, jak i w postępowaniach sądowych przeciwko bankom.
