Potrącenie z wynagrodzenia zamiast prac społecznych?

Marcin Chowaniec
22.07.2025

Kara pozbawienia wolności nie jest jedyną formą kary przewidzianą w polskim prawie karnym. Ustawodawca przewidział także karę ograniczania wolności, czyli alternatywę dla kary pozbawienia wolności. Formę taką sąd dobiera w oparciu o konkretną sytuację skazanego, biorąc pod uwagę zarówno cel kary, jak i jej potencjalną dolegliwość. W niniejszym wpisie przybliżymy najistotniejsze informacje na temat kary ograniczenia wolności. Zapraszamy do dalszej lektury.

Kara ograniczenia wolności

Kara ograniczenia wolności może przyjąć jedną z dwóch form: wykonywania nieodpłatnej pracy na cele społeczne lub, w uzasadnionych przypadkach, potrącenia części wynagrodzenia na cele społeczne. Kara ta powinna być dotkliwa aby spełniać swoje cele jednak nie powinna być zbyt dużym obciążeniem dla skazanego. Stąd też prace społeczne mogą odbywać się maksymalnie w wymiarze 40 godzin miesięcznie, zaś z wynagrodzenia miesięcznego nie można potrącić więcej, aniżeli 25% jego wysokości w skali miesiąca. Może się jednak zdarzyć sytuacja, w której ze względu na zmianę naszej sytuacji życiowej forma orzeczonego względem nas ograniczenia wolności przestanie być dla nas optymalna. Co wówczas należy zrobić?

Szczególnie uzasadnione przypadki zmiany kary

Zgodnie z art. 63a Kodeksu karnego wykonawczego osoba skazana ma możliwość ubiegania się o zmianę formy zasądzonej wobec niej kary ograniczenia wolności. Realna wydaje się sytuacja, w której prace społeczne stają się szczególnie dokuczliwe dla kogoś, kto znalazł pracę na pełen etat i musi być do dyspozycji nowego pracodawcy przez 5 dni w tygodniu. Analogicznie ma się sytuacja w przypadku utraty pracy, a co za tym idzie również i wynagrodzenia, z którego dokonywane było dotychczas potrącenie. Jak wskazuje wcześniej przytoczony przepis, możliwość zmiany formy kary dotyczy sytuacji, w których dalsze wykonywanie kary w dotychczasowej formie jest niemożliwe lub nadmiernie obciążające dla skazanej osoby. Takie przypadki mogą obejmować zmiany w sytuacji zawodowej, zdrowotnej lub rodzinnej.

Jak zmienić formę kary?

Jeżeli chcemy, aby sąd ze względu na ww. szczególnie uzasadnione okoliczności zmienił formę orzeczonej kary, musi on otrzymać informacje o tym, że takowe okoliczności wystąpiły. Najłatwiejszym sposobem będzie zatem złożenie wniosku do sądu rejonowego, właściwego ze względu na miejsce odbywania takiej kary. Wniosek ten powinien przede wszystkim zawierać:

  • datę oraz miejsce sporządzenia wniosku,
  • dane osobowe wnioskodawcy,
  • wskazanie sądu (wraz z wydziałem), do którego kierowany jest wniosek,
  • przedstawienie żądania,
  • szczegółowe uzasadnienie (wraz z dowodami na przytaczane twierdzenia),
  • podpis wnioskodawcy.

Najważniejsze w tej sytuacji będzie jak najdokładniejsze przedstawienie stanu faktycznego oraz załączenie wszystkich dowodów, które przemawiają za zasadnością żądania. Zgodnie z art. 63b Kodeksu karnego wykonawczego Sąd ma, co do zasady, 14 dni na rozpatrzenie naszego pisma. Nie oznacza to oczywiście, że w każdym przypadku sąd zastosuje się do tego terminu, gdyż jest on jedynie terminem instrukcyjnym (czyli może potrwać to dłużej). Gdy jednak przychyli się on do wniosku - wyda stosowne postanowienie w którym określi wysokość potrącenia lub wymiar godzinowy prac społecznych, w zależności od treści wniosku. Sąd przelicza godzinowy wymiar prac społecznych na równowartość potrącenia wynagrodzenia – 20 godzin prac społecznych odpowiada potrąceniu 10% wynagrodzenia.

Kwestia ta może być o wiele prostsza niż na początku się wydaje pod warunkiem, że skorzystają Państwo ze wsparcia profesjonalistów. Zapraszamy do kontaktu z radcą prawnym Toruń, który specjalizuje się również w sprawach karnych.

Spis Treści
Primary Item (H2)
Wszystkie 
wpisy
Wiedza
Inne artykuły
Zapraszamy do kontaktu!
Umów się na konsultację prawą online
Porozmawiaj ze specjalistą
Konsultacje Online
Potrzebujesz więcej informacji? 
Napisz do nas
prawnik@marcinchowaniec.pl
phone-handsetchevron-down