Od stycznia 2022 r. zaczęły obowiązywać nowe, bardziej restrykcyjne przepisy dotyczące prowadzenia pojazdów pod wpływem alkoholu. Czy jednak surowsze kary spowodowały spadek liczby pijanych kierowców? Niestety, statystyki są porażające. W samym okresie wakacyjnym, tj. w lipcu i sierpniu ubiegłego roku roku policja zatrzymała ponad 20 tysięcy pijanych kierowców, co stanowi rekord i podnosi wynik zeszłoroczny o 27 %. Nie pomogło też zbytnio podniesie od dnia 17 września 2022 r. ilości punktów karnych do 15 za jazdę na „podwójnym gazie”, o czym może świadczyć chociażby ubiegłoroczna akcja znicz, podczas której zatrzymano aż o 69 kierowców więcej niż w poprzednim roku. Zwróćmy jednak uwagę, że statystyki obejmują jedynie kierowców przyłapanych przez policję, a co z tymi którym udało się uniknąć kontroli? Możemy sobie tylko wyobrazić ogrom tej skali.
Należałoby jednak rozróżnić dwie podstawowe sytuacje, dwa podstawowe pojęcia, jakie wiążą się z jazdą pod wpływem alkoholu, tj. jazdę samochodem po spożyciu alkoholu, oraz jazdę w stanie nietrzeźwości. Na pewno wielu z nas, zdarzyło się „wsiąść za kółko” na następny dzień po jakimś spotkaniu, czy imprezie, na której był spożywany alkohol. Czy jest to dobry pomysł? Z pewnością nie, choć wszystko oczywiście zależy od wypitej ilość i procentów jakie miał dany alkohol. Zdefiniujmy zatem nasze pojęcia, gdyż od nich uzależniona jest karalność i jej klasyfikacja jako wykroczenie bądź przestępstwo.
Stan po użyciu alkoholu zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi od 0,2 promila do 0,5 promila alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.
Wówczas mamy do czynienia z wykroczeniem, penalizowanym zgodnie z art. 87§1 Kodeksu Wykroczeń, karą aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 złotych. Co istotne górna granica grzywny może wynieść nawet 30.000 zł. Dodatkowo sąd obligatoryjnie orzeka środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w wymiarze od 6 miesięcy do 3 lat. Warto też zaznaczyć, iż zgodnie z nowym taryfikatorem mandatów, kierującemu pojazdem mechanicznym, który został już ukarany za wykroczenie polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego po spożyciu alkoholu, a który w ciągu dwóch lat od ostatniego prawomocnego ukarania popełni to samo wykroczenie, wymierzona będzie kara grzywny w wysokości nie niższej niż dwukrotność dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a więc grzywna nie niższa niż 5.000 zł.
Ze stanem nietrzeźwości mamy z kolei do czynienia,gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi, bądź prowadzi do stężenia we krwi powyżej 0,5 promila alkoholu lub posiadania w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.
Stan nietrzeźwości uznawany jest już za przestępstwo, o czym stanowi art 178a §1 Kodeksu Karnego, wedle którego sprawca, który pomimo znajdowania się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, dopuszcza się prowadzenia pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 2 lat. Grzywna uzależniona jest głównie od dochodu sprawcy oraz możliwości zarobkowych i może zostać orzeczona w wymiarze od 10 do 540 stawek dziennych, w wysokości od 10 do 2.000 złotych. Co więcej sąd obligatoryjnie orzeka wobec sprawcy takiego przestępstwa, środek karny polegający na zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, na okres od 3 do 15 lat, o czym stanowi art. 42§2 k.k.. Ponadto stosownie do treści art. 43a§2 k.k., w razie skazania sprawcy sąd obligatoryjne obciąża obowiązkiem zapłaty świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości od 5. 000 do 60. 000 złotych, Z kolei działanie w warunkach recydywy, a więc w sytuacji wcześniejszego już skazania za takie przestępstwo, powoduje podwyższenie karalności pozbawienia wolności do 5 lat.
Wyjaśnimy sobie jeszcze co oznacza stwierdzenie „prowadzi do stężenia”? Otóż najlepiej zobrazować to na przykładzie: Ma to miejsce w okolicznościach, gdy przeprowadzone wyniki badania alkomatem są następujące: Pierwsze badanie dla przykładu daje wynik 0,45 promila, a drugie 0,51 promila. Wtedy mamy już do czynienia z przestępstwem, ponieważ z drugiego badania wynika, że prowadzi do stężenia przekraczającego 0,5 promila.
Znając już karalność, przejdźmy do sytuacji, w której jednak zdarzy się nam być zatrzymanym przez policję pod wpływem alkoholu. Co wówczas należy zrobić? Jak się zachowywać? W pierwszej kolejności należy przed wszystkim zachować „zimną głowę” i postępować racjonalnie oraz zachowując spokój. Oznacza to w szczególności, żeby nie kłócić się z kontrolującymi nas policjantami i nie obrażać ich, gdyż na etapie postępowania karnego, to właśnie oni będą świadkami zdarzenia. Oczywiście bezwzględnie musimy poddać się badaniom na zawartość alkoholu w organizmie. Podstawowym jest badanie zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, co przeprowadza się za pomocą alkomatu. Należy jednak też mieć świadomość, iż możesz poddać się badaniu na obecność alkoholu we krwi. W zależności więc od okoliczności, może okazać się to dla nas korzystniejsze, szczególnie w sytuacji jeśli prowadzimy pojazd na drugi dzień po spożyciu, gdyż zawartość alkoholu z upływem czasu spada. Co więcej alkomaty używane przez policję w radiowozach mogą też wskazywać błędne wyniki. Szczególnie zatem warto poddać się badaniu z krwi, gdy granica dopuszczalności poziomu alkoholu, jest przekroczona nieznacznie przy badaniu alkomatem. Koniecznie także należy zapoznać się z protokołem badania alkomatem przed jego podpisaniem i przede wszystkim zwrócić uwagę czy pomiędzy kolejnymi badaniami upłynęło co najmniej 15 minut. Powinniśmy także uważnie przeczytać protokół zatrzymania przed jego podpisaniem i zweryfikować, czy wszystkie wskazane w nim okoliczności są zgodne z rzeczywistym stanem sprawy. Nie wolno też zbyt pochopie podejmować decyzji w kwestii dobrowolnego poddania się karze, gdyż jej przyjęcie oznacza wyrok skazujący za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, w przypadku przekroczenia określonego limitu, co wiąże się z faktem figurowania w Krajowym Rejestrze Karnym. Najkorzystniejszą dla nas sytuacją będzie uzyskanie warunkowego umorzenia postępowania karnego, o które należy się ubiegać. Nie jest jednak to proste i uzależnione od wielu okoliczności całego zdarzenia jak i innych czynników, w związku z czy istotna jest w tym zakresie jest taktyka procesowa i przemyślane prowadzenie procesu. Warto więc zatem skorzystać w takiej sytuacji z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który zadba o jak najkorzystniejsze dla nas rozstrzygnięcie.
