Sposób zakończenia stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą jest istotny przede wszystkim z punktu widzenia pracownika. Mianowicie po zakończeniu danego stosunku pracy, w przypadku braku perspektyw na kolejne zatrudnienie, pracownik może wnioskować o zasiłek dla bezrobotnych z urzędu pracy. Wówczas istotne znaczenie będzie miał sposób zakończenia pracy – od niego będzie zależało czy były pracownik otrzyma zasiłek niemalże natychmiast, czy być może z kilkumiesięcznym opóźnieniem.
Najprościej ujmując, likwidacja stanowiska pracy jest to zwolnienie pracownika z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Przykładowo, do tych przyczyn zaliczyć można chociażby restrukturyzację działalności i tym samym konieczność zredukowania zatrudnienia, czy też zmiana profilu działalności. Wówczas po likwidacji stanowiska pracy pracodawca nie tworzy nowego stanowiska pracy, o takiej samej strukturze czy tożsamych obowiązkach. W przypadku utworzenia takiego stanowiska ponownie mówimy wówczas o „pozorności likwidacji stanowiska pracy”. Czy można zwolnić pracownika z powodu likwidacji stanowiska pracy?
W kontekście likwidacji stanowiska pracy właściwie należy mówić o odprawie. Zagadnienie odprawy w przypadku likwidacji stanowiska pracy nie jest uregulowane bezpośrednio w Kodeksie pracy, a w ustawie z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Przepis art. 8 stanowi o odprawie, która przysługuje pracownikowi jedynie w razie rozwiązania z nim stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia oraz w razie tzw. zwolnienia indywidualnego uregulowanego w art. 10 ww. ustawy, czyli w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli stanowią one wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy.
Pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:
W przypadku, gdyby pracownik miał podejrzenie, że likwidacja stanowiska pracy była pozorna, wówczas ma on możliwość wniesienia odwołania do właściwego sądu (wydziału pracy). Wówczas sąd, stosownie do dyspozycji art. 45 § 1 Kodeksu pracy, może orzec przywrócenie pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
Stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę wobec pracownika (art. 55 § 11 Kodeksu pracy). Tym samym z treści przepisu można wywieść, że kluczowe jest, aby w świadectwie pracy jako przyczynę wskazać m.in.:
Wówczas prawo do zasiłku dla bezrobotnych będzie przyznane od dnia zarejestrowania się we właściwym urzędzie pracy.
